OrujovAISüni intellekt və Azərbaycan dili: suallar və cavablar
Süni intellekt Azərbaycan dilini başa düşür və yazır, amma hərfsiz yazılan sözlərdə, terminlərdə və şivələrdə büdrəyir, bəzən də türk sözləri qatır. Aşağıda hər suala qısa və düz cavab var: nə işləyir, nəyi yoxlamaq lazımdır və cavabı yalnız azərbaycanca necə almaq olar.
- Azərbaycan dilini bilən süni intellekt varmı?
- Azərbaycan dilində danışa bilən süni intellekt hansıdır?
- Azərbaycan dilində AI ilə söhbət etmək olar?
- Süni intellektə Azərbaycan dilində sualı necə vermək lazımdır?
- Süni intellekt Azərbaycan dilini nə qədər yaxşı bilir?
- Hansı süni intellekt Azərbaycan dilində təbii yazır?
- Azərbaycan dilində qrammatik səhvsiz yazan AI varmı?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində niyə səhv yazır?
- Süni intellekt niyə Azərbaycan dili əvəzinə türkcə yazır?
- Süni intellekt niyə cavabda türk sözləri işlədir?
- Azərbaycan dilində yazıram, süni intellekt niyə rusca cavab verir?
- Süni intellektə necə deyim ki, yalnız Azərbaycan dilində cavab versin?
- Ə, ş, ç hərfləri olmadan yazsam, süni intellekt başa düşər?
- Süni intellekt mətndə buraxılmış ə, ğ, ı hərflərini bərpa edə bilər?
- Telefonda ə hərfini necə yazmaq olar?
- Kompüterdə Azərbaycan klaviaturasını necə qoşmaq olar?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində mətni düzəldə bilər?
- Azərbaycan dilində orfoqrafiyanı yoxlayan AI varmı?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində durğu işarələrini düzgün qoya bilər?
- Azərbaycan dilində mətn yazan süni intellekt hansıdır?
- Süni intellekt Azərbaycan şivələrini başa düşür?
- Süni intellekt Azərbaycan atalar sözlərini bilir?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində şeir yaza bilər?
- Süni intellekt əl yazısı ilə yazılmış Azərbaycan mətnini oxuya bilər?
- Azərbaycan dilində danışığı yazıya çevirən AI varmı?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində mətni səsləndirə bilər?
- Uşaqlarla Azərbaycan dilində danışan AI varmı?
- Süni intellektlə Azərbaycan dilində söz ehtiyatını necə artırmaq olar?
- Əcnəbi Azərbaycan dilini süni intellektlə öyrənə bilər?
- Süni intellekt Azərbaycan dilinin qrammatikasını izah edə bilər?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində rəsmi məktub yaza bilər?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində mətnin xülasəsini çıxara bilər?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində uzun mətnləri başa düşür?
- Azərbaycan dili süni intellekt üçün niyə çətin dildir?
- Kiril əlifbası ilə yazılmış Azərbaycan mətnini AI oxuya bilər?
- Süni intellekt kiril əlifbasındakı mətni latın qrafikasına çevirə bilər?
- Süni intellekt elmi terminləri Azərbaycan dilində düzgün işlədir?
- Süni intellektin Azərbaycan dilində cavablarına güvənmək olar?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində səhv yazanda nə etmək lazımdır?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində zarafatı başa düşür?
- Süni intellekt “sən” və “siz” müraciətini düzgün işlədir?
- Azərbaycan və rus dilini qarışıq yazsam, süni intellekt anlayar?
- Azərbaycan dilini dəstəkləyən AI saytları hansılardır?
- İngiliscə sual versəm, AI Azərbaycan dilində cavab verə bilər?
- Süni intellektlə Azərbaycan dilində imla səhvlərimi necə azalda bilərəm?
- Süni intellekt Azərbaycan sözlərinin mənasını izah edə bilər?
- Azərbaycan dilində mətni rəsmi üsluba salan AI varmı?
- Süni intellekt Azərbaycan adlarını və yer adlarını tanıyır?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində danışıq üslubunda yaza bilər?
- Süni intellektin Azərbaycan dilində yazdığı mətni necə yoxlamaq olar?
- Süni intellekt Azərbaycan dilində CV yaza bilər?
Azərbaycan dilini bilən süni intellekt varmı?
Bəli, var. Bu gün böyük çoxdilli çatbotların çoxu Azərbaycan dilində oxuyur və yazır, amma keyfiyyət fərqlidir: biri təbii yazır, digərinin cavabı tərcümə kimi səslənir və ya türk sözləri ilə dolu olur. Bakıda hazırlanan OrujovAI-da Azərbaycan dili əsas dildir: azərbaycanca yazırsan, cavabı da azərbaycanca alırsan.
Azərbaycanca çata başla →Azərbaycan dilində danışa bilən süni intellekt hansıdır?
Səsli rejimi olan bir neçə köməkçi var: sən danışırsan, o, sənin nitqini tanıyır və cavabı səsli deyir. Azərbaycan dilində nitqi tanıma bir çox cihazda işləyir, səsli cavabın keyfiyyəti isə xidmətdən xidmətə dəyişir, bəziləri hələ də türk ləhcəsi ilə və ya robot kimi danışır. Seçəndə hamısına eyni qısa sualı ver və qulaq as: ə səsi aydındırmı, vurğu düzgündürmü, rəqəmləri insan kimi oxuyurmu?
Azərbaycan dilində AI ilə söhbət etmək olar?
Olar: sadəcə azərbaycanca yazmağa başla, yaxşı köməkçi də eyni dildə cavab verəcək. Uzun söhbətdə cavablar birdən başqa dilə keçərsə, bir dəfə “azərbaycanca davam et” yazmaq kifayətdir. Gündəlik mövzularda söhbət artıq təbii alınır, rəsmi mətnlərdə və nadir terminlərdə isə diqqətli olmaq lazımdır.
Süni intellektə Azərbaycan dilində sualı necə vermək lazımdır?
Sualı adi danışıq dilində yaz, amma konteksti də əlavə et: sinfini, mövzunu, cavabın uzunluğunu və formatını. Məsələn, “9-cu sinif fizikası, Nyuton qanunlarını sadə dillə, üç cümlə ilə izah et” sualı “Nyuton qanunu nədir?” sualından daha yaxşı nəticə verir. Cavab xoşuna gəlməsə, sualı təkrarlamaq əvəzinə nəyin çatışmadığını de: “daha qısa”, “misal ilə”, “terminləri dərslikdəki kimi işlət”.
Süni intellekt Azərbaycan dilini nə qədər yaxşı bilir?
Gündəlik ünsiyyətdə yaxşı, rəsmi üslubda, terminlərdə və şivələrdə isə xeyli zəif. Səbəb sadədir: internetdə Azərbaycan dilində mətn ingilis, rus və ya türk dili ilə müqayisədə çox azdır, modellər də daha az nümunə görüb. Ona görə cümlə quruluşu adətən düzgün olur, amma söz seçimi bəzən qəribə, bəzi ifadələr isə tərcümə kimi səslənir.
Hansı süni intellekt Azərbaycan dilində təbii yazır?
Bunu reytinqdən yox, öz sınağından öyrənmək daha etibarlıdır, çünki modellər tez-tez yenilənir. Bir neçə köməkçiyə eyni tapşırığı ver: məktəb direktoruna rəsmi ərizə yazsın və “Dəmiri isti-isti döyərlər” atalar sözünü izah etsin. Ərizəsi türk sözlərindən təmiz olan və atalar sözünün mənasını düzgün açan köməkçi Azərbaycan dilini daha yaxşı bilir.
Bələdçi: Azərbaycan dilində ChatGPT kimi çatbot →Azərbaycan dilində qrammatik səhvsiz yazan AI varmı?
Tamamilə səhvsiz yazan süni intellekt yoxdur, nə Azərbaycan dilində, nə də başqa dillərdə. Səhvlər daha çox şəkilçilərdə, sözlərin bitişik və ya ayrı yazılışında, vergüllərdə və türk dilindən keçən sözlərdə olur. Ərizə, inşa və ya CV kimi vacib mətni göndərməzdən əvvəl özün oxu, tərəddüd etdiyin sözlərə isə lüğətdə bax.
Süni intellekt Azərbaycan dilində niyə səhv yazır?
Model sözləri hissə-hissə qurur, Azərbaycan dilində isə kökün arxasınca bir neçə şəkilçi düzülür: “kitablarımızdan” kimi uzun zəncirdə bir hissəni səhv seçmək bütün sözü korlayır. Şəkilçilər ahəng qanununa da tabe olmalıdır, ona görə model bəzən “evlərdən” əvəzinə “evlərdan” yazaraq qalın və incə saitləri qarışdırır. Buna Azərbaycan dilində nümunələrin azlığı və türk dili ilə yaxınlıq da əlavə olunur.
Süni intellekt niyə Azərbaycan dili əvəzinə türkcə yazır?
Model bu iki çox yaxın dili həmişə ayıra bilmir və tərəddüd edəndə öyrənərkən daha çox rastlaşdığı türkcəni seçir. Bu, xüsusən sual çox qısa olanda və ya ə, ş, ç olmadan yazılanda baş verir, çünki belə mesajda dili göstərən əlamət azdır. Ən sadə həll söhbətin əvvəlində açıq yazmaqdır: “Yalnız Azərbaycan ədəbi dilində cavab ver, türkcə söz işlətmə.”
Süni intellekt niyə cavabda türk sözləri işlədir?
Cavab bütövlükdə azərbaycanca olsa da, ayrı-ayrı sözlər türk formasında yazılır, çünki model üçün “indi” ilə “şimdi” eyni sözün iki yazılışı kimidir. Tipik nümunələr: “çox” əvəzinə “çok”, “hansı” əvəzinə “hangi”, “deyil” əvəzinə “değil”, “gəlir” əvəzinə “geliyor” kimi -yor formaları. Belə söz görəndə onu göstər və mətndəki bütün türk sözlərini Azərbaycan dilindəki qarşılığı ilə əvəz etməyi xahiş et.
Azərbaycan dilində yazıram, süni intellekt niyə rusca cavab verir?
Adətən səbəb bunlardan biridir: söhbəti rusca başlamısan, tətbiqin interfeysi rus dilindədir, ayarlarda rus dili seçilib və ya mesaj ə, ş, ç olmadan yazıldığı üçün model dili tanımayıb. Azərbaycanca mətnə qarışmış rus sözləri də cavabı rus dilinə yönəldə bilər. İnterfeys dilini yoxla və mesajın əvvəlinə “Azərbaycan dilində cavab ver” əlavə et.
Süni intellektə necə deyim ki, yalnız Azərbaycan dilində cavab versin?
İlk mesajda açıq yaz: “Bu söhbətdə yalnız Azərbaycan dilində cavab ver, mən başqa dildə yazsam belə.” Qaydanı hər dəfə təkrarlamamaq üçün onu köməkçinin daimi göstərişlərinə əlavə et. OrujovAI-da bunun üçün Ayarlarda “Xüsusi təlimatlar” bölməsi var, amma azərbaycanca yazılan mesaja o, onsuz da azərbaycanca cavab verir.
Ə, ş, ç hərfləri olmadan yazsam, süni intellekt başa düşər?
Əksər hallarda başa düşər: yaxşı köməkçi “bu meseleni hell et” kimi mesajı kontekstə görə Azərbaycan dili kimi oxuyur. Çətinlik qoşa mənalı sözlərdədir: “seher” həm səhər, həm şəhər, “el” isə həm el, həm də əl ola bilər, ona görə belə sözü heç olmasa düzgün hərflə yaz. OrujovAI hərfsiz yazılmış Azərbaycan mətnini anlayır və cavabını düzgün orfoqrafiya ilə qaytarır.
OrujovAI Azərbaycan dilini necə başa düşür →Süni intellekt mətndə buraxılmış ə, ğ, ı hərflərini bərpa edə bilər?
Bəli, bunu yaxşı bacarır: mətni yapışdır və “bu mətndə ə, ş, ç, ğ, ı, ö, ü hərflərini bərpa et, başqa heç nəyi dəyişmə” yaz. Qoşa mənalı sözlərdə o, kontekstə görə seçim edir və bəzən yanılır, ona görə nəticəni bir dəfə oxu. Köhnə yazışmaları, tələsik qeydləri və Azərbaycan klaviaturası olmadan yığılmış mətnləri səliqəyə salmağın tez yolu budur.
Telefonda ə hərfini necə yazmaq olar?
Ən etibarlı yol telefona Azərbaycan klaviaturasını əlavə etməkdir, orada ə üçün ayrıca düymə var. iPhone-da Ayarlar → Ümumi → Klaviatura → Klaviaturalar → Yeni klaviatura əlavə et yolu ilə Azərbaycan klaviaturasını seç. Android-də klaviaturanın ayarlarında Dillər bölməsinə keç və Azərbaycan dilini əlavə et, klaviaturalar arasında isə qlobus düyməsi ilə keçə bilərsən.
Kompüterdə Azərbaycan klaviaturasını necə qoşmaq olar?
Windows-da Parametrlər → Vaxt və dil → Dil və region bölməsində “Dil əlavə et” düyməsini sıx və Azərbaycan (latın) dilini seç; dillər arasında Win + Boşluq və ya Alt + Shift ilə keçilir. Mac-da Sistem ayarları → Klaviatura → Mətn daxiletməsi → Redaktə et bölməsində “+” düyməsini sıx və siyahıdan Azərbaycan dilini seç, keçid isə Control + Boşluq ilədir. Hərflərin yerini tez öyrənmək üçün ekran klaviaturasını açmaq rahatdır.
Süni intellekt Azərbaycan dilində mətni düzəldə bilər?
Bəli, bu, süni intellektin Azərbaycan dilində ən faydalı işlərindən biridir: buraxılmış hərfləri, şəkilçiləri, vergülləri və bitişik-ayrı yazılışı düzəldir. Yaxşı nəticə üçün “mətni yenidən yazma, yalnız səhvləri düzəlt və hər dəyişikliyi siyahı ilə göstər” de. Belə olanda sənin üslubun qalır, hər düzəlişi də özün qəbul və ya rədd edə bilirsən.
Azərbaycan dilində orfoqrafiyanı yoxlayan AI varmı?
Var: istənilən yaxşı çatbota mətni yapışdırıb orfoqrafiya səhvlərini tapmağı xahiş edə bilərsən, adi yoxlama proqramından fərqli olaraq o, səhvin səbəbini də izah edir. Amma süni intellekt bəzən düzgün sözü də “düzəldir”, xüsusən nadir sözlərdə və adlarda. Şübhəli halda sözü Dilçilik İnstitutunun “Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti”ndə yoxla.
Süni intellekt Azərbaycan dilində durğu işarələrini düzgün qoya bilər?
Əsasən bəli, xüsusən nöqtə, sual işarəsi və sadə vergüllərdə. Mürəkkəb cümlələrdə, “əlbəttə”, “deməli” kimi ara sözlərdə və müraciətlərdə isə səhv edə bilər. Ona görə vergülləri sadəcə qoymağı yox, hər birinin qaydasını qısa izah etməyi də istə: həm mətn düzəlir, həm də qaydanı öyrənirsən.
Azərbaycan dilində mətn yazan süni intellekt hansıdır?
Böyük çatbotların əksəriyyəti Azərbaycan dilində məqalə, məktub, elan və ya post yaza bilir, fərq üslubun təbiiliyindədir. Nəticə daha çox tapşırıqdan asılıdır: kimə yazırsan, hansı üslubda, nə uzunluqda və hansı faktlar mütləq olmalıdır, bunları yaz. OrujovAI çatında yazılan mətni istəsən Word və ya PDF sənədi kimi yükləmək də olar.
Bələdçi: süni intellektlə inşa və esse yazmaq →Süni intellekt Azərbaycan şivələrini başa düşür?
Qismən: geniş yayılmış danışıq sözlərini çox vaxt anlayır, amma Gəncə, Naxçıvan, Şəki, Qazax və ya Təbriz şivələrinə xas söz və formalarda tez-tez səhv edir, çünki onlar yazılı mətnlərdə az görünür. Şivə sözünün yanında ədəbi dildəki qarşılığını və ya hansı bölgədən olduğunu yazsan, cavab xeyli dəqiq olur. Şivə ilə yazılmış mətni isə həmin bölgədən olan birinə yoxlatmaq yaxşıdır.
Süni intellekt Azərbaycan atalar sözlərini bilir?
“Dost dar gündə tanınar” kimi geniş yayılmış atalar sözlərini adətən bilir və mənasını düzgün izah edir. Az işlənən atalar sözlərində isə mənanı uydura, sözləri dəyişə və ya türk variantını verə bilər. Atalar sözünü inşada və ya çıxışda işlədəcəksənsə, dəqiq mətnini kitabda və ya etibarlı toplu üzərində yoxla.
Süni intellekt Azərbaycan dilində şeir yaza bilər?
Yaza bilər, amma ən zəif yeri vəzn və qafiyədir. Məsələn, bayatı yeddi hecalı dörd misradan ibarətdir, qoşmanın misraları on bir hecalıdır, süni intellekt isə hecaları tez-tez səhv sayır. Vəzni açıq de, misraları özün sayıb yoxla və alınan şeiri öz şeirin kimi təqdim etmə.
Süni intellekt əl yazısı ilə yazılmış Azərbaycan mətnini oxuya bilər?
Aydın çəkilmiş şəkildən səliqəli əl yazısını adətən oxuyur, bitişik və tələsik yazıda isə səhvlər artır. Ən çox nöqtəsi itən i ilə ı, quyruğu görünməyən ş ilə s və ç ilə c, bir də ə ilə e qarışır. Şəkli yaxşı işıqda, kölgəsiz və düz çək, oxuya bilmədiyi sözləri mötərizədə sual işarəsi ilə qeyd etməsini istə, adları və rəqəmləri isə özün yoxla.
Azərbaycan dilində danışığı yazıya çevirən AI varmı?
Var: bir çox telefon və brauzerdə Azərbaycan dilində diktə işləyir, klaviaturadakı mikrofon düyməsini sıxıb danışmaq kifayətdir. Səs-küy, sürətli danışıq, adlar və rəqəmlər dəqiqliyi azaldır, ona görə mətni göndərməzdən əvvəl oxu. Diktə etdiyin mətni sonra süni intellektə verib hərf və vergül səhvlərini düzəltməyi xahiş edə bilərsən.
Süni intellekt Azərbaycan dilində mətni səsləndirə bilər?
Bəli, mətni səsə çevirən alətlər Azərbaycan dilində də işləyir və səslərin keyfiyyəti son illərdə xeyli yaxşılaşıb. OrujovAI-da hər cavabın altındakı “Səsli oxu” düyməsi cavabı təbii Azərbaycan səsi ilə oxuyur. Dinləmək yoxlama üçün də faydalıdır: inşanı və ya məktubu səsli eşidəndə gözdən qaçan səhvləri qulaq tutur.
Uşaqlarla Azərbaycan dilində danışan AI varmı?
Azərbaycan dilində səslə və yazı ilə danışan köməkçilər var, amma kiçik uşaq üçün əsas məsələ dil yox, təhlükəsizlikdir. Uşaq süni intellektlə böyüklərin yanında danışsın, ünvan, məktəb, telefon kimi şəxsi məlumat yazmasın, valideyn isə xidmətin yaş qaydalarına baxsın. Kiçik yaşda süni intellektdən birlikdə istifadə etmək daha yaxşıdır: nağıl oxumaq, uşağın suallarına birgə cavab axtarmaq kimi.
Süni intellektlə Azərbaycan dilində söz ehtiyatını necə artırmaq olar?
Öz inşanı və ya məktubunu ver və tez-tez təkrarlanan sözlər üçün sinonim təklif etməsini istə, hər sinonimin hansı üslubda işləndiyini də soruş. Hər gün beş yeni söz və hər birinə bir nümunə cümlə istəmək də işə yarayır, bir neçə gündən sonra isə həmin sözlərdən qısa test hazırlat. Nadir və ya köhnəlmiş söz təklif edəndə mənasını lüğətdə yoxla, çünki süni intellekt belə sözlərdə yanıla bilir.
Əcnəbi Azərbaycan dilini süni intellektlə öyrənə bilər?
Bəli, süni intellekt qrammatikanı öyrənənin öz dilində izah edə, söz siyahıları və dialoqlar hazırlaya, yazılan cümlələri düzəldə bilər. Tələffüz üçün səsli oxu faydalıdır: məsələn, ə səsi ingiliscə “cat” sözündəki a səsinə yaxındır, onu “əl” və “el” cütü ilə məşq etmək olar. Danışıq vərdişi üçün isə canlı insanlarla ünsiyyəti heç nə tam əvəz etmir.
Süni intellekt Azərbaycan dilinin qrammatikasını izah edə bilər?
Bəli, hallar, şəkilçilər, feilin zamanları və ahəng qanunu kimi mövzuları nümunələrlə izah edə bilir. Ən faydalısı qaydanı öz cümlən üzərində soruşmaqdır, məsələn: “bu cümlədə niyə ‘evə’ yox, ‘evdə’ yazılır?” Dərslikdəki terminlər bəzən fərqli olur, ona görə imtahana hazırlaşırsansa, izahı məktəb dərsliyi ilə tutuşdur.
Süni intellekt Azərbaycan dilində rəsmi məktub yaza bilər?
Bəli, ərizə, izahat, müraciət və ya işgüzar məktub üçün yaxşı qaralama hazırlayır. Kimə ünvanlandığını, kimdən olduğunu, məqsədi və tarixi yaz, sonra “rəsmi işgüzar üslubda, türk sözləri olmadan” de. Ad, vəzifə, tarix və rəqəmləri isə mütləq özün yoxla: rəsmi mətndə kiçik səhv də dərhal gözə çarpır.
Süni intellekt Azərbaycan dilində mətnin xülasəsini çıxara bilər?
Bəli, və bu, nisbətən etibarlı istifadədir, çünki model sıfırdan yazmır, ona verilən mətnə əsaslanır. Uzunluğu və formatı göstər: “beş cümləlik xülasə” və ya “əsas fikirlər maddələrlə”. OrujovAI çatına mətni yapışdıra və ya skan olunmamış PDF əlavə edib xülasə istəyə bilərsən, rəqəmləri və adları isə yenə də orijinalla tutuşdur.
Bələdçi: PDF-in xülasəsi, redaktəsi və tərcüməsi →Süni intellekt Azərbaycan dilində uzun mətnləri başa düşür?
Bəli, müasir modellər onlarla səhifəlik mətni bir dəfəyə oxuya bilir. Amma mətn uzandıqca ortadakı detalların cavabdan kənarda qalma ehtimalı artır. Çox uzun sənədi fəsillərə böl, hər hissə üçün ayrıca sual ver və lazım olan yerin hansı səhifədə olduğunu soruş.
Azərbaycan dili süni intellekt üçün niyə çətin dildir?
Çətinliyin bir hissəsi yazının özündədir: XX əsrdə Azərbaycan dili üç dəfə əlifba dəyişib, ərəbdən latına, latından kirilə, sonra yenidən latına keçib. Bu gün də çoxları ə, ş, ç olmadan yazır, İranda yaşayan azərbaycanlılar isə ərəb əlifbasından istifadə edir, yəni model eyni sözü çox fərqli şəkillərdə görür. Buna dilin iltisaqi quruluşu və türk dilinə yaxınlığı da əlavə olunur.
Kiril əlifbası ilə yazılmış Azərbaycan mətnini AI oxuya bilər?
Bəli, süni intellekt Azərbaycan kirilini, o cümlədən ә, ҹ, ҝ, ғ, ј, һ, ө, ү hərflərini tanıyır. Çətinlik rus klaviaturasında yığılmış köhnə mətnlərdədir: orada bu hərflər çox vaxt oxşar rus hərfləri və ya rəqəmlərlə əvəz olunub. Kitab və ya sənəd şəkli göndərirsənsə, foto aydın olsun, adları və tarixləri isə ayrıca yoxla.
Süni intellekt kiril əlifbasındakı mətni latın qrafikasına çevirə bilər?
Bəli, bunu yaxşı edir: “Азәрбајҹан” “Azərbaycan”, “гыз” isə “qız” olur (kiril Г latın Q-ya, Ҝ isə G-yə uyğundur). Azərbaycan latın əlifbasının bərpası haqqında qanunu 1991-ci ildə qəbul edib, keçid isə 2001-ci ildə tamamlanıb, ona görə ondan əvvəlki sənədlərin çoxu kirildədir. Çevrilmiş mətndə xüsusi adları və rəqəmləri əl ilə yoxla.
Süni intellekt elmi terminləri Azərbaycan dilində düzgün işlədir?
Əksər hallarda işlədir, amma ən çox səhv məhz burada olur: türk terminləri və ya rus dilindən hərfi tərcümələr araya girir. Məsələn, “tənlik” əvəzinə “denklem”, “təcil” əvəzinə “ivme”, “üçbucaq” əvəzinə “üçgen” yaza bilər. Dərs və imtahan üçün terminləri məktəb dərsliyindəki kimi işlətməyi xahiş et və şübhəli sözü dərslikdə yoxla.
Bələdçi: məktəb mövzularını süni intellektlə sadə izah →Süni intellektin Azərbaycan dilində cavablarına güvənmək olar?
Dil baxımından cavabların çoxu yaxşıdır, amma faktları yoxlamaq lazımdır, çünki süni intellekt bəzən inamla səhv deyir. Xüsusilə qəbul balları, imtahan tarixləri, qanunlar və qiymətlər kimi dəyişən məlumatları rəsmi mənbədə yoxla, məsələn, imtahan qaydalarını dim.gov.az saytında. Mənbə göstərən axtarış rejimi də kömək edir, çünki hər iddianın haradan gəldiyini görürsən.
Süni intellekt Azərbaycan dilində səhv yazanda nə etmək lazımdır?
Səhvi konkret göstər: “‘şimdi’ türkcədir, ‘indi’ yaz” kimi qısa düzəliş ümumi “səhv var” iradından daha faydalıdır. Səhvlər çoxdursa, düzgün yazılmış nümunə ver və “bu üslubda yaz” de, söhbət tamam qarışıbsa, yeni söhbət aç. OrujovAI-da cavabın altındakı “Zəif cavab” düyməsini (aşağı baş barmaq) sıxıb səbəbini qeyd edə bilərsən.
Süni intellekt Azərbaycan dilində zarafatı başa düşür?
Sadə zarafatları və Molla Nəsrəddin lətifələri kimi məşhur hekayələri çox vaxt başa düşür və izah edə bilir. Söz oyunu, yerli eyham, şivə ilə deyilən zarafat və ironiya isə ona çətin gəlir, bəzən zarafatı ciddi sual kimi qəbul edir. Zarafat etdiyini desən və ya kontekst versən, cavab daha yerinə düşür.
Süni intellekt “sən” və “siz” müraciətini düzgün işlədir?
Çox vaxt işlədir, amma bir mətnin içində “sən” və “siz”i qarışdırdığı da olur. Rəsmi məktubda, müəllimə və ya yaşlı adama ünvanlanan mətndə “siz” işlədilir, dosta yazılan mesajda isə “sən” təbii səslənir. İstədiyin müraciəti açıq de: “mənə ‘sən’ deyə müraciət et” və ya “mətni ‘siz’ müraciəti ilə yaz”.
Azərbaycan və rus dilini qarışıq yazsam, süni intellekt anlayar?
Bəli, Bakıda geniş yayılmış qarışıq danışığı, məsələn, “bu zadaçanı reşit elə” kimi cümlələri süni intellekt adətən anlayır. Problem cavabın dilindədir: model hansı dilin üstün olduğunu təxmin edir və səhv seçə bilər. Cavabı hansı dildə istədiyini bir cümlə ilə yaz, məsələn, “cavabı azərbaycanca ver”.
Azərbaycan dilini dəstəkləyən AI saytları hansılardır?
Böyük beynəlxalq çatbotların əksəriyyəti Azərbaycan dilini dəstəkləyir, amma keyfiyyəti və pulsuz limitləri fərqlidir. Yerli seçimlərdən biri OrujovAI-dır: Pulsuz plan üçün kart lazım deyil, ödənişli planların qiyməti isə manatla göstərilir. Seçməzdən əvvəl hamısını Azərbaycan dilində eyni tapşırıqla sına və cavabları yan-yana qoy.
Bələdçi: Azərbaycanda pulsuz süni intellekt alətləri →İngiliscə sual versəm, AI Azərbaycan dilində cavab verə bilər?
Bəli, sadəcə sualın sonuna “answer in Azerbaijani” və ya “cavabı Azərbaycan dilində ver” əlavə et. Bu, mənbə və ya tapşırıq ingiliscə olanda, amma onu azərbaycanca başa düşmək istəyəndə rahatdır. Terminlərin ingiliscə qarşılığını mötərizədə yazmağı da xahiş edə bilərsən, bu, IELTS-ə hazırlıqda və universitet materiallarında xüsusilə faydalıdır.
Süni intellektlə Azərbaycan dilində imla səhvlərimi necə azalda bilərəm?
Mətni düzəltdirmək əvəzinə səhvləri göstərməsini istə: “mətnimi düzəltmə, səhvləri qalın şriftlə göstər və hər birinin qaydasını yaz”. Beləcə hansı səhvləri təkrarladığını görürsən, məsələn, ı ilə i-ni qarışdırmaq və ya “da/də” bağlayıcısını əvvəlki sözə bitişik yazmaq. Bir neçə mətndən sonra ondan məhz sənin tipik səhvlərinə aid kiçik məşq hazırlamağı xahiş et.
Süni intellekt Azərbaycan sözlərinin mənasını izah edə bilər?
Bəli, gündəlik və ədəbi sözlərin mənasını və cümlədə necə işləndiyini yaxşı izah edir. Köhnəlmiş, şivəyə aid və ya çox nadir sözlərdə isə yanlış məna verə bilər, belə hallarda “Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti”nə bax. Sözü cümlə ilə birlikdə versən, izah daha dəqiq olur, çünki eyni sözün bir neçə mənası ola bilər.
Azərbaycan dilində mətni rəsmi üsluba salan AI varmı?
Bəli, istənilən yaxşı çatbot danışıq dilində yazılmış mətni rəsmi üsluba sala bilər. Tapşırığı belə ver: “bu mətni rəsmi üsluba sal, mənanı və faktları dəyişmə, danışıq sözlərini çıxar”. Cümlələr həddən artıq ağır və uzun çıxsa, “daha sadə, amma yenə rəsmi” deyə bir daha istə.
Süni intellekt Azərbaycan adlarını və yer adlarını tanıyır?
Tanınmış adları və Gəncə, Şəki, Lənkəran, Naxçıvan kimi şəhərləri tanıyır, amma kiçik kəndlərin, küçələrin və nadir şəxs adlarının yazılışında səhv edə bilər. Bəzən soyadları rus formasında yazır, məsələn, “Məmmədov” əvəzinə “Mamedov”. Rəsmi sənəddə ad və soyadın şəxsiyyət vəsiqəsindəki kimi yazıldığından əmin ol.
Süni intellekt Azərbaycan dilində danışıq üslubunda yaza bilər?
Bəli, amma təbii danışıq dili onun üçün rəsmi dildən çətindir: ya həddən artıq kitabi yazır, ya da türk danışıq ifadələri qatır. Kimə yazdığını və tonu göstər, məsələn: “dosta yazılan qısa mesaj kimi, sadə danışıq dilində”. Bir-iki öz mesajını nümunə kimi versən, üslubunu daha yaxşı tutur.
Süni intellektin Azərbaycan dilində yazdığı mətni necə yoxlamaq olar?
Mətni səsli oxu və ya dinlə: qulağa yad gələn ifadələr adətən hərfi tərcümə və ya türk təsiridir. Sonra şübhəli sözləri orfoqrafiya lüğətində, faktları isə rəsmi mənbələrdə yoxla. Yeni söhbətdə “bu mətndəki türk sözlərini, kalkaları və qrammatik səhvləri tap” xahişi də kömək edir, vacib mətni isə dili yaxşı bilən birinə göstər.
Süni intellekt Azərbaycan dilində CV yaza bilər?
Bəli, təhsilin, iş təcrübən və bacarıqların haqqında məlumat versən, səliqəli Azərbaycan dilində CV hazırlayar. Uydurma təcrübə və ya bacarıq əlavə etməsinə imkan vermə: hər bəndi yoxla və yalnız doğru olanı saxla. Vəzifə və şirkət adlarının düzgün yazıldığından, üslubun isə rəsmi və yığcam olduğundan əmin ol.