Məzmuna keç

İnformasiya və informasiya prosesləri. İnformasiya təhlükəsizliyi

İnformasiya və informatika

İnformatika informasiyanın toplanması, emalı, saxlanması və ötürülməsini öyrənən elmdir. Müasir dövrdə kompüterlər və informasiya texnologiyaları bu elmin əsas vasitələridir. İnformasiya isə bizi əhatə edən aləmdən aldığımız məlumatlardır.

İnformasiya nədir?

İnformasiya — bizi əhatə edən maddi aləm haqqında məlumatlardır. Təbiətdə və cəmiyyətdə baş verən hadisələr haqqında hər hansı yeni bilik informasiya hesab olunur. Kompüter texnologiyalarında məlumatlar rəqəmsal formada (sıfır və birlər şəklində) emal edilir və yaddaşda saxlanılır. Gündəlik həyatda informasiya söz, səs, şəkil və jestlər vasitəsilə ötürülür.

İnformatika elmi

İnformatika — kompüter texnikasının köməyi ilə informasiyanın toplanması, emalı, saxlanması və ötürülməsi qanunauyğunluqlarını öyrənən elmdir. O, 1960-cı illərdə fransız sözləri "information" (informasiya) və "automatique" (avtomatika) sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır və "informasiyanın avtomatlaşdırılmış emalı" mənasını verir. İnformatika üç əsas struktur hissəyə bölünür:

  1. Hardware (aparat təminatı) — kompüterin fiziki və elektron qurğuları.
  2. Software (proqram təminatı) — informasiyanı emal etmək üçün proqramlar və tətbiqlər.
  3. Brainware (alqoritmik təminat) — məsələlərin həlli alqoritmləri və metodları.

Yadda saxla

  1. İnformasiya ətraf aləm haqqında məlumat və ya bilikdir.
  2. İnformatika informasiya proseslərini və onların kompüter texnikası vasitəsilə avtomatlaşdırılmasını öyrənir.
  3. İnformatikanın əsas tərkib hissələri: aparat (hardware), proqram (software) və alqoritm (brainware) təminatıdır.

Həll olunmuş misallar

  1. Misal 1

    İnformatika termininin yaranma tarixini və etimologiyasını izah edin.

    Həlli

    1. "İnformatika" (informatique) termini ilk dəfə 1962-ci ildə fransız alimi F. Dreyfus tərəfindən təklif edilmişdir.
    2. Bu termin fransız dilindəki "information" (informasiya) və "automatique" (avtomatika) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib.
    3. Termin hərfi mənada "informasiyanın avtomatlaşdırılmış emalı" deməkdir. ABŞ və Böyük Britaniyada bu elmi ifadə etmək üçün "Computer Science" (kompüter elmləri) ifadəsindən istifadə olunur.
  2. Misal 2

    İnformatikanın struktur hissələrindən biri olan "Software" nəyi ifadə edir?

    Həlli

    1. İnformatika üç əsas hissədən ibarətdir: Hardware, Software və Brainware.
    2. Hardware kompüterin fiziki qurğularıdır (monitor, prosessor və s.).
    3. Software isə kompüterdə informasiyanın emalı üçün zəruri olan bütün proqramların məcmusudur (əməliyyat sistemləri, tətbiqi proqramlar).
    4. Beləliklə, "Software" proqram təminatını ifadə edir.

Özünü yoxla

Əvvəl özün həll et, sonra cavaba bax.

  1. İnformatika elmi əsas olaraq nəyi öyrənir?

    1. Yalnız kompüter qurğularının istehsalını
    2. İnformasiyanın toplanması, emalı, saxlanması və ötürülməsi qanunauyğunluqlarını
    3. Yalnız riyazi modelləşdirməni və hesablamaları
    4. Biologiya və təbiət hadisələrini
    5. İnternet şəbəkələrinin kabelləşdirilməsini
    Cavabı göstərCavabı gizlət

    Düzgün cavab: B İnformasiyanın toplanması, emalı, saxlanması və ötürülməsi qanunauyğunluqlarını

    İnformatika kompüter vasitəsilə informasiyanın yığılması, saxlanması, emalı və ötürülməsi üsullarını və proseslərini öyrənən elm sahəsidir.

  2. Hansı iki sözün birləşməsindən "İnformatika" termini yaranmışdır?

    1. İnformasiya və riyaziyyat
    2. Avtomatika və elektronika
    3. Kompüter və avtomatika
    4. İnformasiya və avtomatika
    5. Texnologiya və informasiya
    Cavabı göstərCavabı gizlət

    Düzgün cavab: D İnformasiya və avtomatika

    Termin fransız sözləri olan "information" (informasiya) və "automatique" (avtomatika) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir.

  3. İnformatikanın alqoritmik təminatı hissəsi necə adlanır?

    1. Hardware
    2. Software
    3. Brainware
    4. Netware
    5. Shareware
    Cavabı göstərCavabı gizlət

    Düzgün cavab: C Brainware

    İnformatika üç əsas hissədən ibarətdir: hardware (aparat), software (proqram) və brainware (alqoritmik) təminatı. Alqoritmik təminat Brainware adlanır.

Tipik səhvlər

  • İnformatikanı yalnız kompüterlərin fiziki quruluşunu öyrənən elm kimi qəbul etmək (əslində o, kompüter vasitəsilə informasiyanın avtomatlaşdırılmış emalını öyrənir).
  • Verilən və informasiya anlayışlarını tamamilə eyniləşdirmək (verilən qeydə alınmış xam faktlardır, informasiya isə emal edilmiş və məna kəsb edən verilənlərdir).

Hələ də tam aydın deyil?

Mövzunu sənə səsli dərs kimi izah edir, lövhədə yazır və suallarla yoxlayır.