Birhədlilərin vurulması və qüvvətə yüksəldilməsi
İki birhədlinin hasilini tapmaq üçün onların əmsalları vurulur və dəyişənləri uyğun qüvvət üstləri toplanaraq vurulur. Məsələn, .
Birhədlini qüvvətə yüksəltmək üçün onun hər bir vuruğu həmin qüvvətə yüksəldilir. Məsələn, .
Birhədlinin çoxhədliyə vurulması
Birhədlini çoxhədliyə vurmaq üçün birhədli çoxhədlinin hər bir həddinə vurulur və alınan hasillər toplanır. Bu, paylama xassəsinin tətbiqidir. Məsələn, .
Nəticəni standart şəkildə yazmaq üçün oxşar hədlər islah edilir.
Çoxhədlilərin toplanması və çıxılması
Çoxhədliləri toplamaq üçün mötərizələri açmaq və oxşar hədləri islah etmək lazımdır. Məsələn, .
Çoxhədliləri çıxmaq üçün ikinci çoxhədlinin hər bir həddinin işarəsini əksinə dəyişib toplamaq lazımdır. Məsələn, .
Çoxhədlilərin vurulması
Çoxhədlini çoxhədliyə vurmaq üçün birinci çoxhədlinin hər bir həddini ikinci çoxhədlinin hər bir həddinə vurmaq və alınan hasilləri toplamaq lazımdır. Məsələn, .
Vurma əməlindən sonra oxşar hədləri islah etməklə nəticə standart şəkildə yazılır.
Yadda saxla
- Birhədliləri vurarkən əmsallar vurulur, eyni əsaslı qüvvətlərin üstləri toplanır: .
- Birhədlini qüvvətə yüksəldərkən hər vuruq həmin qüvvətə yüksəldilir: .
- Birhədlinin çoxhədliyə hasili paylama xassəsinə əsaslanır: .
- Çoxhədliləri toplamaq/çıxmaq üçün mötərizələr açılır və oxşar hədlər islah edilir.
- Çoxhədliləri vurarkən birinci çoxhədlinin hər həddi ikincinin hər həddinə vurulur.
Həll olunmuş misallar
Misal 1
İfadəni sadələşdirin: .
Həlli
Əvvəlcə ifadəsini sadələşdirək: . İndi orijinal ifadəni vuraq: . Cavab: .
Misal 2
İfadəni sadələşdirin: .
Həlli
Əvvəlcə hasilini tapaq. Bu, müxtəsər vurma düsturudur: . Deməli, . İndi ifadəsini sadələşdirək. Bu, düsturudur. . İndi ifadələri çıxaq: . Cavab: .
Özünü yoxla
Əvvəl özün həll et, sonra cavaba bax.
və birhədlilərinin hasilini tapın.
Cavabı göstərCavabı gizlət
Düzgün cavab: A
.
İfadəni sadələşdirin: .
Cavabı göstərCavabı gizlət
Düzgün cavab: A
. . .
hasilini tapın.
Cavabı göstərCavabı gizlət
Düzgün cavab: A
.
Tipik səhvlər
- Birhədlini qüvvətə yüksəldərkən əmsalı qüvvətə yüksəltməyi unutmaq. Məsələn, -ü kimi yazmaq.
- Çoxhədliləri çıxarkən mötərizədən sonrakı bütün hədlərin işarəsini əksinə dəyişməyi unutmaq. Yalnız birinci həddin işarəsini dəyişmək.
- Çoxhədlini çoxhədliyə vurarkən bütün hədləri bir-birinə vurmaq əvəzinə, yalnız ilk və son hədləri vurmaq.
Hələ də tam aydın deyil?
Mövzunu sənə səsli dərs kimi izah edir, lövhədə yazır və suallarla yoxlayır.