Süni intellekt müəllimi: dərsi səslə və lövhədə izah edən AI

AI müəllim nədir və nə deyil

Süni intellekt müəllimi axtarış sistemi deyil. O, sənə bir cavab verib keçmir: ehtiyacın olan mövzu ətrafında qısa dərs qurur, onu kiçik hissələrlə izah edir, arada sual verir və cavabında boşluq görəndə izahı sənin səviyyənə uyğun dəyişir.

Ev tapşırığını sənin yerinə yazan maşın da deyil. Tapşırığı yapışdırıb hazır cavabı köçürəndə heç nə öyrənmirsən. Süni intellektdən öyrənmək üçün istifadə et, köçürmək üçün yox: əvvəlcə özün həll etməyə çalış, tam həll yerinə ipucu istə, sonra fikri öz sözlərinlə izah et. AI hərdən səhv edir, xüsusən uzun hesablamalarda. Rəqəmləri və tarixləri dərsliklə tutuşdur.

AI müəllimdən faydalı istifadəyə nümunələr:

• “Bu mövzunu bir də, yavaş-yavaş, bir həll olunmuş nümunə ilə izah et.”
• “Bu mənim səhv cavabımdır. Harada yanıldım?”
• “Sabahkı dərsdən əvvəl bu konspekt üzrə məndən sual soruş.”

Canlı Müəllimdə dərs necə keçir: slayd, səs, lövhə və yoxlama

OrujovAI-nin Canlı Müəllimində (/tutor) dərsin nəyi öyrətməli olduğunu yazırsan: mövzu (məsələn, Om qanunu), sual və ya öz qeydlərin. İstəsən, dərsliyin səhifələrindən 4 fotoya qədər və ya PDF əlavə et, dərs məhz onlardan qurulacaq. Sonra həcmi seçirsən: Qısa (təxminən 8 slayd), Tam dərs (10–20 slayd) və ya Bütöv bölmə (imtahandan əvvəl bütöv bölmənin təkrarı). Səviyyəni ibtidai sinifdən universitetə qədər seçmək olar, aralarında DİM imtahanına hazırlıq da var.

Müəllim əvvəlcə bütün slaydları hazırlayır, sonra dərsi səslə keçir. Səs bitəndə slayd özü növbətiyə keçir. Bəzi slaydlar canlı lövhədir: həll sətir-sətir yazılır, səs də eyni anda izah edir, sinifdə müəllimin lövhəni doldurduğu kimi. Ekrana toxunanda dərs dayanır, barmağını basılı saxlayanda sürətlənir. Anlamadığın yer olanda “Soruş” düyməsi ilə və ya mikrofonla sözünü kəsib sual verirsən: cavabı səslə deyir və dərsə qayıdır.

Yoxlamalar dərsin içindədir: test sualı, səhvi tapılmalı olan həll, boşluq doldurma, sıralama və kartlar. Açıq suala səhv cavab versən, səhvin harada olduğunu səslə izah edir. Sonda neçə yoxlamaya cavab verdiyini və “Bir də bax” siyahısını görürsən, oradakı yoxlamalara yenidən cəhd edə bilərsən. Hazırladığın hər dərs saxlanılır: onu təkrar izləyə, onun üzrə test yaza, linkini göndərə və ya PowerPoint kimi yükləyə bilərsən.

Konspektdən və şəkildən test, əzbərləmək üçün kartlar

Özünü yoxlamaq yadda saxlamaq üçün sadəcə təkrar oxumaqdan daha faydalıdır. Tədqiqatçılar buna xatırlama məşqi deyir: cavabı hər dəfə özün yadına salanda, növbəti dəfə onu xatırlamaq asanlaşır. AI isə istənilən səhifəni bir neçə saniyədə suallara çevirir.

OrujovAI-də çat (/chat) fotodan və ya qeydlərdən elə çatın içində çevirib baxa biləcəyin kartlar hazırlayır. Plus və yuxarı planlarda Fayldan-quiz əlavə etdiyin faylı və ya fotonu bal hesablanan interaktiv testə çevirir. Canlı Müəllimdə isə “Test” düyməsi istənilən mövzu və ya saxlanmış dərs üzrə 5-dən 30-a qədər sualla test yazır: kamerasız məşq edə, ya da kamera açıq halda OrujovAI-nin öz valyutası olan Kleos üçün yaza bilərsən (ən azı 10 sual, gündə bir dəfə). Pulsuz hesabda gündə 2 test yazmaq olar.

Hansı alətdən istifadə etsən də, üsul eynidir:

1. Bir səhifənin aydın fotosunu çək və ya konspektin mətnini kopyala. Bütöv fəsil yox, bir mövzu daha yaxşı alınır.
2. Formatı dəqiq yaz: “izahlı 10 test sualı” və ya “15 kart: üz tərəfində termin, arxasında tərif”.
3. Baxmadan cavab ver, sonra yoxla və səhv etdiklərini qeyd et.
4. Yalnız səhv etdiyin hissələr üzrə yeni suallar istə.

AI müəllim, yoxsa repetitor?

Əvvəlcə qiymət. Bakıda repetitora adətən aylıq ödənilir və qiymətlər çox fərqlidir: hazırlıq kursunda qrup dərsləri bir fənn üçün ayda onlarla manata başa gələ bilər, tanınmış müəllimlə fərdi imtahan hazırlığı isə bir neçə yüz manata çata bilər. AI müəllimlə pulsuz başlamaq olar. OrujovAI-nin ödənişli planları manatla qiymətləndirilib (Plus 30 gün üçün 12 ₼), amma hələ satışda deyil.

Qiymətdən başqa, hər birinin güclü tərəfi fərqlidir:

• Vaxt: repetitor müəyyən saatda gəlir, AI isə imtahandan əvvəlki gecə də işləyir və izahı istədiyin qədər təkrarlayır.
• Səbir və temp: AI beşinci “niyə?” sualından da bezmir, tempi isə sən seçirsən.
• Diqqət və nəzarət: yaxşı müəllim yorulduğunu və ya həyəcanlandığını görür, məktəbin necə qiymət verdiyini bilir və səni həftələrlə intizamda saxlayır. AI bunu bacarmır.
• Dəqiqlik: AI əminliklə səhv cavab verə bilər, müəllim isə bu səhvi tutar. İnşa və danışıq üçün insan rəyi hələ də daha etibarlıdır.

AI müəllimlə gündəlik dərs rejimi

İmkanın varsa, ikisini birləşdir: hər gün AI, həftədə bir dəfə müəllim. Səhvlərini yenidən qarşına çıxaran sadə rejim:

1. Dərsdən əvvəl və ya sonra bu günün səhifələrinin fotosundan Qısa dərs yarat.
2. Hər yoxlamaya dürüst cavab ver. Çaşanda buraxma, “Soruş” düyməsinə bas.
3. Elə həmin gün o dərs üzrə 10 suallıq məşq testi yaz.
4. “Bir də bax” siyahısındakıları çatda əzbərləmək üçün kartlara çevir.
5. İki-üç gün sonra qeydlərə baxmadan yenidən test yaz, bir həftə sonra bir daha. Aralıqlarla edilən təkrar bir uzun oturuşdan daha yaxşı işləyir.
6. Abituriyentsənsə, həftədə bir dəfə /exam-da DİM formatında sınaq testi yaz, zəif mövzularını tap və ən zəifi üzrə dərs yarat.

İndi pulsuz izləyə biləcəyin dərslər

Canlı Müəllimdə hesab açmadan hər kəsin izləyə biləcəyi 11 nümunə dərs var. Yeddisi azərbaycanca keçilən DİM mövzularıdır: kvadrat tənliklər, faiz və nisbət, xətti funksiya, Pifaqor teoremi, Nyutonun üç qanunu, Om qanunu və omonimlər. Dördü ingiliscədir: IELTS Writing Task 2, IELTS Speaking Part 2, SAT Math və SAT Reading and Writing.

Öz mövzun üzrə dərs üçün hesabına daxil ol: Pulsuz planda 3 gündə bir, Plus-da gündə bir, Pro-da gündə altı, Ultra-da gündə on dərs yarada bilərsən. Pulsuz planda çatda 3 saatda 20 mesaj var və bank kartı tələb olunmur. Bütöv dərs yox, bir məsələ lazımdırsa, “Həll et” (/solve) mətndən və ya fotodan addım-addım həll və qrafik verir.